Epidemia czarnej śmierci... zmniejszyła bioróżnorodność flory

10 marca 2026, 08:39

Epidemia czarnej śmierci pochłonęła życie być może nawet połowy mieszkańców Europy. Wsie opustoszały, pola leżały odłogiem. Przez wieki ten obraz funkcjonował w zbiorowej wyobraźni jako triumf przyrody nad człowiekiem – chwilowe oddanie Ziemi temu, do kogo należy. I prawdopodobnie obraz ten jest prawdziwy. Jednak myliłby się ten, kto by sądził, że w tym czasie bioróżnorodność roślin uległa zwiększeniu. Było wręcz przeciwnie.



Odkryto białko, które zmniejsza lepkość komórek raka trzustki

26 marca 2012, 11:24

Naukowcy z Queen Mary, University of London zidentyfikowali nowe białko S100PBP, które sprawia, że komórki raka trzustki są mniej lepkie. Przez to nie są w stanie przylegać do siebie i tworzyć przerzutów w okolicznych tkankach.


Sam ruch nie wystarczy do utraty wagi

1 lutego 2016, 13:37

Organizm może się przystosowywać do wyższego poziomu aktywności fizycznej, dlatego ruszając się bardzo dużo, niekoniecznie spalamy więcej kalorii od osób ruszających się w stopniu umiarkowanym - twierdzą naukowcy z City University of New York (CUNY).


Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.


Ptaki z czerwono-brązowymi piórami częściej mają zaćmę

23 kwietnia 2012, 10:02

Ptaki z pomarańczowymi, kasztanowymi czy czerwonymi piórami, np. rudziki, są bardziej podatne na zaćmę. Zespół doktora Ismaela Galvána, biologa z Université Paris-Sud, doszedł do takich wniosków po zbadaniu soczewek 81 gatunków ptaków.


Bieg pomaga myszom spowolnić rozwój nowotworu

18 lutego 2016, 11:24

Myszy, które spędzają czas, biegając w kołowrotku, lepiej sobie radzą ze zmniejszaniem guzów nowotworowych. Naukowcy sądzą, że towarzyszący intensywnej aktywności napływ adrenaliny wspomaga ruch komórek NK w kierunku wszczepionych guzów płuc, wątroby czy skóry.


Na odrodzenie po superwymieraniu trzeba 10 mln lat

28 maja 2012, 09:35

Chińsko-brytyjski zespół wyliczył, że wydobycie się z największego wymierania w dziejach (wymierania permskiego) zajęło życiu ok. 10 mln lat.


Ukryte komnaty w grobowcu Tutanchamona

17 marca 2016, 13:20

Egipski minister ds. starożytności poinformował, że w komorze grobowej Tutanchamona istnieją dwie ukryte komnaty. Ujawniono je podczas skanowania komory. Niektórzy eksperci przypuszczają, że w komnatach mogła zostać pochowana matka faraona - Nefretete.


Zagadka Palmiry rozwiązana

22 czerwca 2012, 16:51

Przez dziesięciolecia naukowcy zachodzili w głowę, jak to możliwe, że jedno z najważniejszych miast wschodniej części Imperium Rzymskiego - Palmira - istniało na środku pustyni. Jak to się stało, że licząca nawet 100 000 mieszkańców, a zatem dwukrotnie więcej niż obecnie, miejscowość, trwała i kwitła na tak niegościnnym terenie.


Polski grafen z patentem w USA i UE

8 kwietnia 2016, 05:47

Metoda wytwarzania grafenu opracowana na Politechnice Łódzkiej uzyskała ochronę patentową w USA i Unii Europejskiej. Grafen produkowany przez Advanced Graphene Products - spośród dostępnych na rynku - najbardziej przypomina ten wzorcowy, który nagrodzono Noblem.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk